Met vakantie gaat het schrijven niet door, alleen het kijken houdt niet op. Dat was deze zomer allereerst het uitzicht vanaf de veranda van het huisje in de Ardennen, dat over de daken van de huizen in het dorpje ging naar de andere kant van de vallei waar de heuvels weer begonnen en waar langzaam het dennenbos dat gebruikt werd voor de houtindustrie vervangen wordt door loofbossen. In de flanken van de dennenheuvels zijn nu al plukjes loof te zien, zoals overal om het dorpje heen. Dat maakt het wandelen anders, dat maakt het kijken anders.

Ik hou van bomen die erg dicht bij elkaar groeien, die zeg maar ontspringen op één plek en dan met vier of vijf stammen één cluster van een boom vormen. De berk in de tuin van het vakantiehuisje, maar ook bomen in het bos hebben dat. De wortels van de bomen tijdens een wandeling, die over een heuvel ging, naar beneden naar het water, dan weer helemaal omhoog die heuvel op, via ladders en leuningen en wortels, helemaal glad van de ontelbare aanrakingen, maar niet minder sterk. Betrouwbaarder dan het aluminium van de ladders, die soms met verroeste bouten en pinnen aan de rotsen verankerd zaten.

Sommige bomen groeien in bochten, ook daar hou ik van. Een stuk is oud en sterft af, en dan toch weet het leven in die stam zich weer naar buiten te werken en een nieuws tak te vormen die uiteindelijk zo sterk is dat het gewoon weer een boom is waar mos aan hecht. In onze tuin in Amsterdam staat een klein roodbladerig onverwoestbaar boompje dat ik kort hou, net als de eik, en dat toch altijd maar doorgroeit. Een knot. Ik knip alleen bij, ik hak niet om.

Kijken wordt beïnvloed door de omgeving, en een andere omgeving heeft je ogen de kost. Zelfs in de supermarkt kijk je anders, en niet alleen omdat de taal hier Frans is, maar omdat de producten gewoon anders zijn. Mijn zoontje vond een complete varkenskop, en even later varkensoren en twee poten. Hij kon een varken samenstellen bij het uitpuilende schap met vlees. Schrijven is dat niet alleen zien, het is zijn glimlach herkennen en optekenen.

Anders kijken is ook internet zoveel mogelijk uitschakelen, behalve Google Maps om de loop van een riviertje te kunnen volgen. En dan terug op de veranda naar de overkant kijken en weer veranderingen in de bossen te zien, en in de mesthoop in de dorre akker naast dat bos, die er de hele week was en die vanuit allerlei hoeken ons baken werd.