Als ik schrijf, ik weet het, dan blijven er foutjes staan. Zo herinner ik me dat in een van mijn eerste romans begaande grond staat. Dat kwam omdat ik simpelweg niet wist dat je begane grond schrijft. In Brabant zeg je begaande. Dat foutje kleeft al twintig jaar aan me, omdat ik mezelf heel dom vond, destijds. Inmiddels weet ik dat ik simpelweg niet goed in spelling ben en dat spelling iets anders is dan schrijven, en dat ook een heel team van een uitgeverij foutjes laat staan.

Spelling is één, soms zie ik foutjes gewoon niet meer. Dat heeft te maken, zo ontdekte ik, met een blinde vlek voor bepaalde foutjes in bepaalde teksten. In de stukjes op deze site staan foutjes (sorry hoor) omdat ik snel en slordig schrijf, en omdat ik wel een keertje overlees, maar niet al te vaak. Hier schrijf ik en publiceer ik zelf.

In langere teksten, zoals een roman of thriller, staan dezelfde soort foutjes, maar die verhalen heb ik al zeker tien keer gelezen en dat speelt mee. Ik ken de zinnen, ik weet wat er gebeurt en waar het verhaal heen gaat, dus voor ik een foutje herken zit ik al in de volgende zin. Een zin die veranderd is, vaak door gesleep met werkwoorden, zie ik niet meer. En daar had hij een gruwelijke hekel aan had, is een voorbeeld. Die laatste had moet weg, maar is blijven hangen. De zin was eerst iets van: Dat was iets waar hij een gruwelijke hekel aan had. Ik lees er overheen.

Andere voorbeeld: een woordje als zoom in plaats van zoon, is lastig te zien omdat je als lezer al weet dat het over een zoon gaat en je zoon leest terwijl er zoom staat. Dus staan er in manuscripten die bij de uitgeverij liggen foutjes die er door een compleet team van redactie, bureauredactie en correctoren uitgehaald gaan worden. Op iedere pagina zo’n drie tot vijf correcties is niet vreemd. Iedereen doet zijn best, en nog blijven er wel eens foutjes staan. Mede dus omdat ik die foutjes niet meer zie – mijn blinde vlek.

Soms spreekt iemand me aan op een tikfoutje in een boek. Dat kan heel vriendelijk gaan, zo van: er is nog iets blijven zitten helaas. Dan zeg ik keurig dankjewel en neem het mee naar de uitgeverij voor een eventuele volgende druk. Soms is de toon anders: Jij hebt een nieuwe eindredacteur nodig. Dat mailde ooit een man die drie foutjes in een boek had ontdekt. Ik mailde terug: Als je de andere vijf foutjes ook ziet heb je de baan. Nooit meer iets van gehoord.

Dat was een beetje flauw, want de beste man bedoelde het vast goed. Spelling en foutjes en blinde vlekken gaan echter niet over je gelijk halen, het gaat over wat je wel of niet kunt. Er zijn schrijvers die een manuscript inleveren waarna er een corrector op losgelaten wordt die er vervolgens geen enkele fout uithaalt. Heb ik van een corrector. Er zijn schrijvers die bij het Nationaal Dictee tweede worden, omdat een Belg eerste wordt en er een foutje verkeerd gerekend was. Er is een schrijver die me zei: Als ik een boek inlever kan het direct gedrukt worden. Ik bewonder die zelfverzekerdheid. Ik weet alleen: ik kan dat niet. Nooit gekund.

Wat ik wel kan: bladspiegel. Op een boekpagina zie ik in één oogopslag een dubbele spatie. In ieder manuscript staan dubbele spaties. Als ik redigeer vervang ik alle dubbele spaties door enkele, in word. Dan storen ze me niet meer. Ik zie ze, meteen. Net als tabs die ontbreken. Ook zie ik regels waar vijftien woorden op passen direct. Die regels zijn heel bijzonder, ga maar eens tellen. Al bij het vierde of vijfde woord denk ik: vijftien. En het klopt altijd. In de meeste boeken staan geen regels van vijftien woorden. Ik zie ze altijd, en tel, en check.

Inconsequent gebruik van aanhalingstekens is ook zoiets. Een zin die begint met een aanhalingsteken, lelijke dingen die ik het liefst niet gebruik, en die vervolgens niet wordt afgesloten, dat valt me altijd op. Op het gebied van leestekens en bladspiegel zou ik een prima corrector zijn, als het gaat om woordjes met tikfoutjes of dubbele werkwoorden, zeker niet. Inmiddels laat ik de correcties volledig aan de uitgeverij over. Blijft er iets hangen dan neem ik ze niks kwalijk. Ik hou gewoon een lijstje bij. Voor de eventuele volgende druk. Veel dank.