juryrapport F. Bordewijk-prijs
De laatste ontsnapping is een met vanzelfsprekende intimiteit geschreven roman waarin twee mannen ontdekken wat het betekent om vader van een tienjarige te zijn. Van Mersbergen toont zich in zijn schitterende zevende roman een meester van het kleine gebaar en de onuitgesproken gedachte.
Diederik van Dijk, lid van de Eerste Kamer voor de SGP
‘Als je overal voor wegloopt, ben je altijd vrij.’ Dit treffende zinnetje las ik onlangs in de roman De laatste ontsnapping van Jan van Mersbergen. Die roman laat zien dat echte vrijheid alles te maken heeft met verbondenheid, toewijding en verworteling. Grenzeloze vrijheid levert verlies en ontbinding op.
Theo Hakkert
Over de AKO Literatuurprijs: ‘Sla de Toplijst maar over. En geef de prijs meteen aan Jan van Mersbergen.’
Volkskrant
Zou je kort willen zijn, dan zou je Van Mersbergens schrijverschap een vervolgstudie van een karakter kunnen noemen. Natuurlijk is er meer; die zachtmoedige verteltrant, die lichtheid in stijl, en paradoxaal genoeg de inhoudelijke gerichtheid op communicatie, maar in de allereerste plaats is Van Mersbergen, op haast Anton Corbijn-achtige manier, de auteur van het mannenportret. Hard en loeischerp waardoor je alles ziet. (Daniëlle Serdijn)
NRC
Van Mersbergen grossiert in scènes waarin kleine gebaren en onuitgesproken gedachten je zomaar de adem benemen. Zoals die waarin de vaders en zonen staan te vliegeren aan de Middellandse Zee (het water dat naar Ivans geboortegrond leidt) en de ex-Joegoslaaf met een al dan niet opzettelijke ruk het touw doet breken. De vlieger stort in zee. Weg symbolische band met vroeger. Er wordt niets over gezegd, maar de tijd staat even stil. (Arjen Fortuin)
Tubantia
De laatste ontsnapping, de weergaloze nieuwe roman van Jan van Mersbergen, is in alle lagen die de roman telt uitstekend. Een roman die vrijwel alles wat de laatste tijd aan Nederlandse literatuur is verschenen in de schaduw stelt. (Theo Hakkert)
Parool
In de zevende roman van Jan van Mersbergen worden twee en misschien wel meer verhalen verteld, maar uiteindelijk gaat het om één ding: de liefde tussen een vader en zijn kind. Dat klinkt misschien wel erg zoetelijk, maar in die valkuil trapt Van Mersbergen niet. Daar brengt hij dit verhaal te subtiel voor. Deze roman is met zorg en liefde geschreven. Dat merk je aan alles. (Arie Storm)
Friesch Dagblad
De laatste ontsnapping zit vol ideeën en intrigerende psychische observaties, maar wat je vooral meeneemt in het avontuur van deze twee vaders is Van Mersbergens schrijfstijl. (Tjerk de Reus)
Leestafel
Jan van Mersbergen schrijft prachtige gevoelvolle verhalen, waarbij de lezer niet met overbodige details vermoeid wordt. Als je geneigd bent mooie zinnen en rake typeringen te noteren, dan ben je bij Jan van Mersbergen druk: al vanaf de eerste bladzijde. Gewoon maar genieten dus, zou ik zeggen: genieten van een prachtig verhaal. En vergeet niet te letten op de titels van de hoofdstukken!
Tzum
Als we het leven als een prop papier zien, weet Van Mersbergen het te ontwarren en ons op de kreukels te wijzen. De laatste ontsnapping is zijn beste roman tot nu toe. (Guus Bauer)
De Morgen
Een gevoelig portret van twee mannen die elkaar via hun zonen leren kennen, bevriend raken en ontdekken wat het betekent vader te zijn. Onbeholpen, maar óók aandoenlijk en herkenbaar. (Annick Vandorpe)
Humo
Het vakmanschap van Van Mersbergen staat niet ter discussie. Geen ingewikkelde zinnen, geen vergezochte metaforen. Aan een paar woorden heeft hij genoeg om een complexe gemoedstoestand te beschrijven. (fdv)
De Groene Amsterdammer
De laatste ontsnapping is een typische Van Mersbergen. Een roman gesteld in koele, klare taal over mannelijke bondgenootschappen tussen knoestige zwijgers en verholen zwelgers. Tegelijkertijd is het knap hoe Van Mersbergen laveert tussen gewoonheid en drama, melodrama zelfs. De personages die De laatste ontsnapping bevolken, barsten in snikken uit als in hun stamkroeg De vlieger wordt gedraaid. Na de nodige jenevertjes. (Marja Pruis)
Trouw
De laatste ontsnapping is een smartlap maar wel een op niveau: goed geschreven en authentiek. (Jann Ruyters)
Cutting Edge
Als het aankomt op het vertellen van een adembenemend verhaal, brengt van Mersbergen veel schrijvers in verlegenheid. Een verhaal heeft aan weinig elementen genoeg om je van je sokken te blazen. Dat bewijst Jan van Mersbergen in De laatste ontsnapping. Hij schrijft zelden een zin die je om de poëzie ervan wil herlezen en enkele woorden volstaan om de plot te schetsen, maar als het aankomt op het vertellen van een verhaal dat je na iedere passage meer en meer de adem afsnijdt, brengt hij veel schrijvers van zijn generatie in verlegenheid. (Wim Huyghebaert)
Brabants Dagblad
Van Mersbergen laat net als in zijn vorige boek een man zien die een catharsis doormaakt. In zijn observaties is Van Mersbergen precies en ontroerend. Als lezer hou je af en toe je adem in. Het dollen van de jongens, de worsteling van Ivan met zijn verleden en het vaderland dat hij achter zich liet, het evenwicht dat de verteller zoekt, het komt allemaal grandioos bij elkaar. (Lindy Jense)
Humo
De laatste ontsnapping van Jan van Mersbergen hoort tot de beste Nederlandstalige boeken van het jaar.
Leeuwarder Courant
Jan van Mersbergen is een van de meest interessante Nederlandse schrijvers van de 21ste eeuw. De zevende roman van deze schrijver is een subliem boek met zinderende momenten. Wat een fijn boek weer.
Haarlems Dagblad / Noordhollands Dagblad
Vaders en zonen, de kracht van vriendschap, herinneringen en schuldgevoel, dat zijn de centrale thema’s. Wederom maakt Van Mersbergen grote indruk met zijn ingehouden, maar uiterst vitale, zinderende proza. (Sonja de Jong)
Tros Nieuwsshow
Jan van Mersbergen is een interessante talentvolle auteur. De laatste ontsnapping is een heel intiem portret van twee vaders en hun zonen. Heel goed geschreven. Ik vind vooral zo goed aan De laatste ontsnapping dat het een vlijmscherm portret van een man is met een geheim, en een verteller die zich spiegelt aan die man. Het is op een heel zachtmoedige verteltoon geschreven. Heel goed! (Ingrid Hoogervorst)
Elsevier
Zwijgzame, stugge mannen met een verrassend rijk gevoelsleven zijn van Mersbergens voornaamste personages. Prachtig verhaal over vaders en zonen en de angst van ouders dat hun kind iets overkomt. (Irene Start)
BOEK Magazine
De laatste ontsnapping is een echte Van Mersbergen; een verhaal over zwijgzame mannen met hoekige karakters die moeilijk hun gevoelens kunnen uiten en voor wie verbinding geen vanzelfsprekendheid is. Jan van Mersbergen doet waar hij zo meesterlijk in is: hij houdt het klein en tekent met weinig woorden eenzaten van vlees en bloed, die ontroeren in al hun onbeholpenheid. Mooi, heel mooi. (Vivian de Gier)
10 Books from Holland
Jan van Mersbergen’s style – sparse in dialogue, rich in indirect discourse – conjures up associations with Hemingway. His seventh novel may well be his best yet.
Cultuur bewust
Hier geen uitgesponnen Spoorloos-taferelen van ontroerde familieleden die in elkaars armen vallen. In twee zinnen schetst Van Mersbergen een schurende relatie die gekenmerkt wordt door ontroering, onvermogen en pragmatisme. In De laatste ontsnapping zoekt Van Mersbergen de grenzen van het weglaten op. Een mooie toevoeging aan een sterk oeuvre. (Myrthe Timmers)
Scholieren.com
Jan van Mersbergen is een uitstekende verhalenverteller. Hij zet zijn verhaallijn heel duidelijk neer en hij hanteert een weinig verhullende stijl. Het is een geweldig boek over vaders en zonen, over heimwee en schuld. Van Mersbergen is niet heel uitbundig met metaforen, maar ze heel duidelijk en herkenbaar. De titel suggereert daarbij veel.
NCRV Gids
Jan van Mersbergen bouwt zorgvuldig een oeuvre op en met elk boek groeit de waardering. (Mieke van der Weij)
Volkskrant Magazine
Een man die met zijn handen werkt, dat beeld roept Jan van Mersbergen op. En verdomd, hij is ook een man die met zijn handen werkt. Zijn zeven romans zijn bakstenen, meticuleus gebakken en kaarsrecht. Hij metselt zijn oeuvre. Overigens kan hij je met die bakstenen ook verdomd hard op je ziel slaan. (Henk van Straten)
L1 Cultuurcafé
Van Mersbergen bouwt heel knap op hoe de twee mannen tot elkaar komen en besluiten een reis te gaan maken. Het knapste is dat hij erin slaagt om met die karige stijl heel ontroerend te zijn. Een heel bijzonder boek. (Guus Benders)
Mijn boekenkast
Opnieuw een bijzonder en ontroerend verhaal: een echte Van Mersbergen dus. Wie dat met zoveel invoelingsvermogen in een spannend verhaal kan vangen, is een groot schrijver!
Recensieweb
Het verhaal dat Jan van Mersbergen in zijn nieuwste roman vertelt is vertederend. (Claudia Zeller)
Zin
In de nieuwe Van Mersbergen wordt een ontsnappingskunstenaar uit het nachtleven van Amsterdam opgebeld door zijn zoon van tien. Van wiens bestaan hij helemaal niet afwist. Fraai!
Ansiel
De laatste ontsnapping beschrijft heel knap de verhouding van vaders met kinderen, ontheemde en vastgeroeste vaders die de saaiheid maar ook de geheimen achter zich willen laten. (André Oyen)
LeesKost
Ontroerend verhaal over een zoon en een vader die elkaar ontdekken. Een meeslepend, verbazingwekkend en intrigerend boek. (Adrianus)
Boek voor Boek
Tijdens een exclusief optreden van Ivan in Zuid-Frankrijk – dat tevens zijn laatste zal zijn – waarbij de beide jongens en de ik-figuur aanwezig zijn, komt alles samen. Dan merk je hoe goed de roman in elkaar zit, het moet eindigen zoals het eindigt, het kan niet anders. (Peter van der Ploeg)
Gilles van der Loo
Wat een liefde voor je personages en wat laat je ze mooi zien zonder ze uit te leggen. Niks cerebraals, niks mooier dan nodig is. Zojuist las ik De laatste ontsnapping uit. Kapot van, echt heel erg mooi. Je hebt er een fan bij!
Pieter Waterdrinker
Ik heb hier in Moskou bijna de De laatste ontsnapping uit, geweldig!
Michael Berg
Merci voor een prachtboek! #de laatste ontsnapping
Rick van Leeuwen
Man. Letterlijk druk op mijn borst bij die laatste act van Ivan, en de aanloop daarnaartoe, alsof er een trekband om mijn middenrif werd aangespannen. En hartzeer en buikpijn tijdens de volgende pagina’s, die afstand met zijn zoon, maar daarna ook de ontroering, door die kleine gebaren, de woordjes. Zo invoelbaar allemaal. Kortom, een diepe buiging.
Louis Stiller
Het verhaal greep me naar de strot, kon ik niet meer ophouden te lezen, leefde zo mee, dat ik – als bij een jeugdfilm – Doe Het Niet! of Wacht Nog Even! dacht en zo werd ik helemaal meegezogen in het adembenemende slot en weet ik twee dingen zeker: 1. Het verhaal zelf is de grootste ontsnappingskunstenaar; en 2. Van Mersbergen is een groot, groot schrijver.
Joubert Pignon
‘Wat-Een-Boek-Weer!’
Marten van der Veen
Verantwoordelijkheid, banden durven aangaan en ontdekken wat liefde is. De stijl blijft even ingetogen en direct. Daar hou ik van. Al met al een goed boek natuurlijk. Literair sterk. Een schrijver.
Peter Zantingh
Het is een werkelijk prachtig verhaal, subtiel en mannelijk teder. Het beste boek dat ik dit jaar las.
Marijn Sikken
Ik heb heel bewust heel erg de tijd genomen om van deze roman te genieten, omdat ik hem zo goed vond. Ik heb van iedere bladzijde genoten en ben echt een beetje van de personages gaan houden. Heel knap.
Barry Smit
Wat een mooi boek. Petje af. Knap hoe je werkt met de afstand tussen mensen, en de moeite die ze vaak hebben om die goed in te schatten. Chapeau.
Vrouwkje Tuinman
Heel fijn boek, zit nog met de mannen in mijn hoofd.
Andre Platteel
Prachtig. De angst voor verlies, zo herkenbaar.
Roman Helinski
Gave roman. Gewoon een erg mooi boek. Van Mersbergen is een meester in veel, o.a. in het sterk laten eindigen van hoofdstukken. Prachtige roman.
Frans Pollux
Wat een mooi boek. Van Mersbergen beheerst de kunst van het in balans houden van een verhaal. Goed plot, mooie grote thema’s, en ondanks de mannelijkheid van het boek erg ontroerend.
Thomas Heerma van Voss
Een fijne roman. Tof. Knap gedaan
Ralf Mohren
Oef! Dat was De laatste ontsnapping van @janmersbergen. En nu zit mijn keel dichtgeschroefd. Om te janken zo mooi!
Edward van de Vendel
Ik schrijf over zwijgzame vaders en zonen en las De laatste ontsnapping van Jan v Mersbergen: mooie roman. Over zwijgzame vaders en zonen.
Anton Dautzenberg
De nieuwe Jan van Mersbergen gelezen. Wat kan die jongen prachtig suggestief schrijven. Door het weglaten van de aanhalingstekens bij de dialogen creëert hij bovendien een licht vervreemdende sfeer – niet té, maar net genoeg om de (alledaagse) handelingen een tikkeltje tover mee te geven. Knap gedaan.
@Boekhandel_Bert
Een boek over vaders en zonen. Een mannenwereld – hard en vlijmscherp en toch met liefde geschreven en ontroerend.
Boekhandel Plukker Schagen
Prachtig zoals hij met heel weinig woorden, zoveel verschillende lagen aan het verhaal kan geven!
Boekhandel Blokker
Schitterende roman, beter nog dan Naar de overkant van de nacht.
Ton Schimmelpennink
Luister eens Jan, ga even zitten. Dat eerste hoofstuk, daar kwam ik niet doorheen. Maar daarna komen een paar prachtige scènes, heel veel prachtige scènes. Jij hebt toch wel echt talent hoor. Echt heel mooi gedaan. Nou, en nu weer aan het werk.
Boekhandel Plukker Schagen
De laatste ontsnapping van Jan van Mersbergen begint ijzersterk. Dat belooft wat! / Die 4 sterren in de Volkskrant hadden er ook 5 mogen zijn. De laatste ontsnapping is prachtig!
Jos de Louw
Meesterlijk verhaal over vaders en zonen. Prachtige taal! Het hart geraak!
@jeroennan
Een heel mooie roman.
@VinCardinaal
Beste film vond ik “Under The Skin”, beste LP die van Ryan Adams en beste boeken die van @janmersbergen (NL) en Jonathan Lethem.
Chris Kooi
Las dit boek een paar maanden gelezen, erg onder de indruk (weer).
Martijn Heida
Heb net De laatste ontsnapping uitgelezen Jan, ik vond het prachtig, diep pijnlijk en erg stoer. Heb er wel dorst van gekregen…
Femke van Hemert
Echt heel mooi. Over hoe iemand toeschouwer in zijn eigen leven kan zijn. Mooi, ‘klein’ beschreven, terwijl het om tamelijk grote, misschien wel existentiële gevoelens gaat. Tof!
Ton van der Stelt
Geen boek om in een sneltreinvaart te lezen. Hier moet je van genieten, iedere dag een hoofdstuk. Dan duurt het even voor het boek uit is.
Bert van den Bergh
Een echte lezer ben ik niet, toch heb ik al een aantal vakanties genoten van de boeken van Jan van Mersbergen. Ook dit jaar, De laatste ontsnapping. Een prachtboek!
@gijswilbrink
Deze week dan eindelijk De laatste ontsnapping gelezen. Dat moeten jullie allemaal doen. En nu heb ik zin in slivovitz.
@JDEJAGER
Ik las de nieuwe van @janmersbergen Prachtig. over vriendschap, en de moeizame zoektocht naar een vader-zoon-relatie.
Marjolein van Putten
Wat een prachtig droomachtig verhaal; ik denk nu helemaal te begrijpen wat je tot Carnavalfanaat maakt. Ik ben zelfs bijna geneigd om mij er ook in te storten.
Anna Noorda
Ik ben werkelijk waar overrompeld. En dat zeg ik echt eigenlijk nooit over een boek.
Ria Breuer
Wat ein moëj verhaol! De laatste ontsnapping van Jan van Mersbergen: eine aanraojer. Kiépevel.
@JDEJAGER
Ik las de nieuwe van @janmersbergen Prachtig. over vriendschap, en de moeizame zoektocht naar een vader-zoon-relatie.
@markcurvers
Toen ik alles kwijtgeraakte verloor ik ook de angst om alles kwijt te raken. Dat raakt mij, bezige pa van 3 jonge zonen.
Louis ter Burg
Een prachtig boek!
Ellen van den Doel
Wat een prachtig boek! De laatste ontsnapping heb ik op mijn gemak gelezen, dat was het meer dan waard. Dit boek maakt indruk.
Caspar Schönfeld Wichers
Erg genoten van dit boek. Fijn om weer eens te lezen over onontkoombare familiebanden in een tijd waar relaties vluchtiger zijn dan kindercadeaux.
@AadLips
Poeh, Ik moet even bijkomen, @janmersbergen. Je bent ’n virtuoos voyeur…!
@stevenstoffers
Prachtig boek. Echt prachtig. Heel fijn hoe alles mooi rond is aan het eind.
@nynke
De laatste pagina’s heb ik met hartkloppingen gelezen. Wat een prachtig boek. Jeumig.
Pieter Verhoeff
Een echt mooi boek! Laatste hoofdstukken: ook geweldig. Ik houd van de precieze observaties van, zeg maar, het menselijk gedrag. Ontroerend vaak, nooit sentimenteel.
Rob Kuyper
ademloos uitgelezen. prachtboek. mijn complimenten!
@klambeets
Wat een meesterlijk verteller is @janmersbergen. De laatste ontsnapping is opnieuw een erg indringend verhaal. Aanrader.
@JaapFriso
Aanrader! Over vaders en zonen en je baan verliezen.
Ralph Roodbeen
Mooi geschreven
@CapiJan
De laatste ontsnapping, fijne roman over vaders & zonen, geen heldendaden maar wel vluchtgedrag. Zet aan tot denken.
Maud Siem
Heel heel mooi!
Jan Dronkers
Geleende zinnen: ‘Je hebt pas gevlogen als je geland bent’ Prachtig!
@VinCardinaal
Ik ga er weer eens een tip uitgooien: De laatste ontsnapping van @janmersbergen is een schitterende roman.
Nannie van Berkum
Het is een echt topboek!
Inge Helena Rietjens
Ben pas op blz 39 en moet nou al janken…
Kees Wennekendonk
Een warme, mooie roman, met verrassende en geheel mersbergen eigen elementen in stijl en drama. Ik raakte zo bekend met de hoofdpersonen dat ik van ze ging houden. En nog spannend ook. Conclusie: veel sterren!
Bianca de Graaff
In één zucht uitgelezen, zo mooi!
Barbara Brian
Prachtig boek idd! Vooral wat niet gezegd wordt tussen vader en zoon en de twee vaders. Die ruimte! Echt heel mooi!
Gert Boonekamp
U bereikt door uw schrijfstijl een zeldzame ontroering.
Esther van Rossum
Ontroerend en veel te snel weer uit.
@volgstefan
Zojuist De laatste ontsnapping van @janmersbergen uitgelezen. Wat een mooi boek!
Sandy Verkooijen
Zo’n zondag dat je in één ruk je boek uitleest. Altijd jammer. Dat ’t dan op is. De laatste ntsnapping van Jan van Mersbergen, aanrader!
Berkaboek
Prachtig, deze roman van Van Mersbergen weer.
Adeline van Lier
Erg mooie roman.
Cor Seijkens
Man man. Tijdens het lezen heb ik ‘m af en toe dicht geslagen en staarde voor me uit. Ik moest me losrukken om het op me in te laten werken.
Lemke Bakker
Tjongejonge wat heeft die Jan Van Mersbergen een mooi boek geschreven.
Nathan Vos
Prachtboek! Elke zin klopt. Elke pagina raakt. Lees De laatste ontsnapping, jonge en oude vaders!
Karin van Zwieten
Wat een prachtig en ontroerend boek is De laatste ontsnapping. Heel erg Jan van Mersbergen en tóch weer anders dan Naar de overkant en Pamplona. Echt een heel fijn boek.
Sabien Leenen
Geweldig boek… zeer herkenbaar…
Leo Hannewijk
prachtig boek
Peter Bogert
Zojuist uitgelezen. Ik wilde er lang over doen maar dat lukte niet. Het was weer een prachtig verhaal, uitstekend opgeschreven. Ik heb de komende weken een paar verjaardagen, ik weet al wat ik ga geven.
Harry Leenders
Ik hoor wel eens mensen beweren dat zij geen Nederlandse romans meer lezen, omdat buitenlandse literatuur beter zou zijn. Die lezen volgens mij dan toch echt de verkeerde Nederlandse boeken.
@AQuattroMani1
En wéér een prachtige roman @janmersbergen!
@nicolienhermens
De laatste ontsnapping van @janmersbergen. Wat een boek, mensen.
Maup Voragen
Meeslepend, ontroerend, confronterend. Wat een prachtig boek! Lezen!!!
Jelle van der Meulen
Wat schrijft die Van Mersbergen prachtig, zo veel beter dan John Williams om maar eens wat te noemen.
Jack de Klerk
Wat was dat genieten. Net uit. Prachtig. Veel liefde en veel en hard gelachen. Buitengewoon mooi gedaan. Een prachtboek. Schitterend voor je zoon later.
@kennethvanzijl / (2)
Ga naar bed met je nwe roman en sta ermee op. Leest als een mantra. Wacht op grote klap. / Van Mersbergen – met zn grote vechtersbazen-knuisten – schreef een intiem onthutsende vaders-en-zonen roman die aant denken zet.