Schrijvers hebben een moeilijke dubbele verhouding tot recensies. Het is fijn als er over je werk geschreven wordt, het is nog altijd de beste vorm van gratis reclame, maar staat er in zo’n recensie een verkeerd, flauw of kritisch zinnetje dan heeft de recensent er niks van begrepen en denk je als schrijver direct allerlei zeer vervelende dingen die alleen aan de stamtafel in het café langzaam kunnen verdampen.

Een recensie wordt door een schrijver gelezen met een bijzondere richting. Eerst gaat je blik op zoek naar het oordeel, en de gemakkelijkste eerste oogopslag: de sterren. Zijn dat er veel dan hoef je eigenlijk niet verder te lezen, of in ieder geval lees je heel rustig. Staan er slechts een of twee sterren dan kijk je eerst of de krant geen misprint is, of er elders ook geen kleurtjes of inkleuringen vergeten zijn, om vervolgens zeer opgefokt de tekst tot je te nemen.

Dan die tekst. Daar ga je supersnel doorheen op zoek naar motieven die het oordeel staven. Die motieven kloppen zelden. Als schrijver vergeet je dat recensenten gewoon lezers zijn die een poging doen een boek te duiden. De laatste jaren lukt het me redelijk goed om die leeservaring centraal te stellen bij het lezen van recensies. Dat relativeert, en bovendien is iedere leeservaring leerzaam.

Afgelopen jaar schreef Rob Schouten in Trouw een uitgebreid stuk over mijn roman-in-verhalen Eiland zonder schaduw. Mooi verhaal, waarin hij aangeeft wat de verhalen met hem deden tijdens het lezen en welke rode draad hij ontdekte: ‘Het is een wonderlijk, overvol, alle kanten op schietend, labyrintische boek dat met zijn bijna 500 pagina’s misschien tenslotte toch maar over één ding gaat: hoe kom je thuis?’

Kritisch, want het boek is inderdaad vol en veel, maar wel met de intentie om te zoeken naar wat bij het maken van ieder verhaal het achterliggende idee was, en de vraag ‘Hoe kom je thuis?’ komt erg dicht in de buurt.

Nu stond er bij de recensie een grote tekening met geel als meest opvallende kleur, net als mijn boekomslag. Tjarko van der Pol maakte de tekening. Bij een boek over New York is zijn weergave van de stad met de hoge gebouwen als boeken zeer treffend.